Stagiair Jasper Vanvaerenbergh schreef onderstaand verhaal in het kader van zijn graduaatsopleiding Informatiebeheer aan de Arteveldehogeschool. Voor zijn stage in Rijksarchief Gent inventariseerde Jasper onder meer gerechtsdossiers van de correctionele rechtbank van Dendermonde. In dit archief kwam hij het verhaal van Madalena en haar buurman tegen.

Driedubbele moordpoging

In de nacht van 9 op 10 september 1941 werden Madalena R. en haar familie opgeschrikt en aangevallen door een onbekend individu. Gelukkig overleefden ze de aanval.

Moeder Madalena, haar schoonvader Basiel en zoontje Aimé werden het slachtoffer van een moordpoging. Haar echtgenoot Désiré R. was niet thuis. De indringer viel eerst Madalena aan in haar bed met een houwmes. Op haar roepen werd schoonvader Basiel wakker die zijn schoondochter te hulp schoot, maar zelf rake klappen kreeg op het voorhoofd met de rug van het houwmes. Ook het zoontje werd door het geroep waker en bleef niet gespaard door de aanvaller. Ook hij werd op het hoofd geslagen en nadien op de linkerarm. Hij had ook nog twee snijwonden: één op de rug en één op de linkerarm. De dader zette het na de aanval op een lopen.

Buurman Henri

Moeder Madalena had de aanvaller gelukkig herkend: het was hun buurman Henri V.A. weliswaar met een zwart gemaakt gezicht. Wat bezielde deze buurman?

Henri werd ondervraagd en ontkende eerst de feiten. Hij vertelde in zijn verklaring “Ik loochen tenstelligste dat ik heden nacht den 10-9-41 in de woning van D.C. Madalena zou binnen geweest hebben ik heb deze dus niet geslagen” en “Wel moet ik zeggen dat ik my heden nacht niet te bed bevond daar ik hevige krampen in mynen buik had en daardoor verplicht ben geweest op het W.C. (gemak) te gaan zitten alwaar ik dan ook in slaap ben gevallen”.

Er worden ook een groot aantal andere mensen ondervraagd of ze iets gezien en gehoord hadden waaronder andere buren en familie.

Beschuldigde bekent

Na getuigenissen van verschillende personen moet Henri uiteindelijk toch bekennen. In zijn verklaring van 26 september 1941 vertelde hij het volgende: “Opeens is er een koleire over my gekomen, eene soort razerny, ik ben beneden gegaan, ik heb daar in den stal myn werken-daagsche kleederen aangetrokken,- ik heb myn houwmes genomen evenals een zwarten lap waarmede ik de schoenen oppoetste, en ik ben van huis weggegaan”.

Hij verklaarde ook “Myn inzicht was niet van Madeleine D.C. dood te slaan, maar wel om haar eene goede rammeling te geven” en “Tegen den schoonvader, Baziel R., en het manneken Aimé R., had ik niets. Ik wilde die geen kwaad doen. Ik heb die alléé lyk gekapt hom uit de voeten tegeraken”.

In zowel de verklaringen van de slachtoffers als de krantenartikels die verschenen over de moorpoging is te vinden dat ze ook werden aangevallen met een hamer. Echter in de verklaringen van de dader is alleen sprake van een houwmes dat werd gebruikt. Dit toont toch de tegenstrijdige verhalen van beide partijen.

De oorsprong van de burenvete

Uit het onderzoek bleek als snel dat de buren Madalena en Henri al jaren met elkaar in de clinch lagen. Het was tussen hun onderlinge families al eerder tot oplopende woordenwisselingen en ruzies gekomen waarbij regelmatig de politie moest betrokken worden. Die jarenlange vete had waarschijnlijk geresulteerd kunnen hebben in de moordpoging.

Aan de oorsprong van de burenvete lag wellicht een klassiek liefdesdrama. Zo bekende Henri op 22 oktober 1941 in zijn ondervraging door de onderzoeksrechter Ernest Heynderickx dat hij en zijn buurvrouw Madalena vroeger in 1927 voor een jaar een koppel waren geweest. Ze stonden zelfs op het punt om te trouwen, maar uiteindelijk viel de relatie uit elkaar. Kort na de breuk leerde Henri Alice L. kennen en hij trouwde met haar in 1928. Madalena kon dit niet verkroppen en achtte Alice persoonlijk verantwoordelijk voor de breuk tussen haar en Henri. Henri en Madalena zouden het immers gedaan gemaakt hebben met elkaar omdat Madalena had horen zeggen dat hij na zijn werk met een ander meisje achter op de fiets naar huis kwam. Zou het meisje achter op de fiets Alice kunnen geweest zijn?

Uiteindelijke veroordeling

Henri werd uiteindelijk voor de moordpoging veroordeeld met 18 maanden celstraf en een fikse geldboete van 700 frank. Hij zat zijn straf uit in de gevangenis van Dendermonde. Na zijn vrijlating zullen de burenrelaties er wel niet op verbeterd zijn…

Bronnen

• Vonnisboek, Archief Rechtbank Eerste Aanleg Dendermonde C 2007 B (R590), nr. 242
• Gerechtsdossier, Archief Rechtbank Eerste Aanleg Dendermonde C 0000 (R665), nr. 92, dossier 1536. (Let op! In het dossier wordt Madalena ook Magdalena en Madeleine genoemd)