Begin september keerden tienduizenden kinderen terug naar school. In België is de leerplicht ingevoerd op 19 mei 1914 voor alle kinderen van zes tot veertien jaar. De wet is nog maar drie maanden gestemd wanneer de Eerste Wereldoorlog uitbreekt. De oorlogsomstandigheden maken het moeilijk om de leerplichtwet te doen naleven. Ouders uit lagere sociale klassen hielden hun kinderen ook vaak thuis om mee te helpen op de boerderij of in het bedrijf. Daarom verscherpte de overheid vanaf 1921 het toezicht op de leerplicht.

Dat het de overheid menens was, zien we duidelijk in het inschrijvingsdagboek van de gevangenis van Oudenaarde. In de jaren 1920 vlogen mannen en vrouwen geregeld voor enkele dagen achter de tralies omdat hun kinderen te vaak afwezig waren van school.

De meeste ouders kwamen er vanaf met een geldboete. Zo kreeg vader Florimond Van Butsele op 25 april 1924 van de kinderrechter van Oudenaarde een boete van 15 frank omdat zijn zoon Hector in januari en februari van dat jaar meer dan drie keer niet was komen opdagen op school. De vader verklaarde dat hij zijn zoon had thuis gehouden “hout te helpen lossen”.

Dezelfde rechter had minder begrip voor de 42-jarige Omer-Frans Delepée. De fabrieksarbeider met vijf kinderen had tussen 1922 en 1923 al dertien geldboetes opgelopen voor het schoolverzuim van zijn kinderen. Eind 1923 en begin 1924 waren zijn zonen René en Gustaaf opnieuw verschillende dagen ongewettigd afwezig.

Omer-Frans’ echtgenote Marie legde hierover op 17 maart 1924 in het  politiecommissariaat van Ronse de volgende verklaring af: “Mijn man is werkzaam in Frankrijk sedert 4 februari l.l. en komt maar des zaterdags huiswaarts; telkenmale dat mijn kind René de school verzuimd heeft is het uit reden dat ik hem te huis houd van de school om op twee kleiner kinder te passen binst ik mijn boodschappen doe”.

De kinderrechter oordeelde echter dat een geldboete ditmaal niet volstond en stuurde de vader voor twee dagen naar de gevangenis van Oudenaarde.